Thấy đau

Aside

Bài viết cho Tạp chí Tư vấn Tiêu dùng, số ra ngày 20 tháng 11 năm 2013

Thi thoảng, tôi đọc blog một cô gái trẻ chưa từng gặp mà thấy đau. Cô gái sống như đã chờ được sống cả trăm năm, từng chữ đòi được sống, từng dòng như hơi thở phập phồng ngực áo đòi được  xiết  chặt yêu đương, hồn nhiên, bồng bột, tự do mà cô độc quá. Dạo này báo nói người mình vô cảm, chắc tại trời vơ hết cảm xúc của những người ít dùng, thổi vào người những kẻ thèm sống như cô, đến nỗi từng mạch máu, từng sợi tóc trên người cũng căng cứng nhức nhối vì cảm xúc, chỉ muốn vỡ bung, được yêu bao nhiêu cũng không đủ, đi bao nhiêu vẫn thấy cuồng chân, sống ngày đêm không ngủ vẫn thấy thiếu,khóc cười nghiêng ngả vẫn chưa đã chưa no. Cũng có thể, ai đó đã cầm dao đâm vào tim cô rất mạnh, để lại lỗ thủng ngoác miệng rỉ máu,  thế  nên mọi yêu thương cô góp nhặt đổ vào trái tim thủng đáy ấy đều trôi đi mất, chỉ còn lại những khoang lấp lửng máu đủ để sống, không đủ để làm cô hạnh phúc.

Ngồi ngó đường phố qua khung cửa quán cà phê tối mù,  thấy nhiều đâu những khuôn mặt phấn son hoàn hảo, tự nhiên nhớ tới chị giáo viên có thói quen sáng dậy lăn xuống giường là trang điểm, ngủ với chồng vẫn trang điểm. Tự nhiên nhớ chuyện bà vợ trốn chồng đi nâng ngực sút eo đến mức chết uổng đời. Có phải đời phù phiếm đến mức giờ người ta sợ luôn cái mặt thật của mình, cái thân phì mập tự nhiên của mình, đến độ hy sinh đủ thứ, làm đủ việc điên rồ chỉ để được coi là hoàn hảo. Hay bởi vì bản thân mỗi người chất chứa nhiều quá những bí mật, những ẩn ức tăm tối, những vết thương không liền nổi sẹo, đến độ phải chất lên người đủ năm tầng áo xống, ba tầng phấn son, cả ngàn lời nói dối như rào thép gai ngăn cách cái tôi giấu kín với cái ta xét nét quanh mình. Những người đàn bà ấy, lúc đối diện với khuôn mặt nhợt nhạt của mình trong gương, liệu có thấy đau?

Sớm mai, gặp những bà những chị ba giờ sáng đi lấy rau lấy thịt ở chợ đầu mối về bán nơi chợ xép, tóc rối bù xù, ủng rách, trong áo cánh ngoài áo công nhân phanh ngực, từng kẽ móng tay vàng ố nhựa rau lưu cữu lâu ngày, từng đường chỉ tay ngoằn nghèo đứt quãng đen đúa, mắt sụp da bủng vì thiếu ngủ. Họ buôn buôn bán bán, chanh chua điêu ngoa, chỉ để cuối ngày ngồi đếm từng đồng tiền lẻ gửi về quê nuôi ông chồng nát rượu với đàn con năm đứa dở tuổi ăn chưa đến tuổi làm. Những người đàn ông của họ, lúc cầm tiền mua rượu, đánh bạc, liệu có thấy đau?

Status trên facebook của chị bạn chạy những dòng nhấp nháy “Anh nhậu cách trường con 2 cây số mà không nỡ bỏ dở cuộc vui để đón con khi vợ đi công tác. Con bé 10 tuổi đi xe buýt từ bốn rưỡi chiều đến bẩy giờ tối mới về được đến nhà.” Tôi bỗng nhớ những bà mẹ Hà Nội phóng xe như đuổi cướp để kịp đón con chiều tan học, về đến nhà lại cuống cuồng lao vào bếp cho bữa tối kịp giờ. Họ hẳn đã phóng qua nhiều quán bia hơi chật ních đàn ông đang ồn ào khoe khoang chiến tích, hùng hồn bình luận nghị trường, hăng hái hồ hởi với những chuyến offline bất tận. Không biết khi trở về nhà, những người đàn ông ấy có thấy đau khi nhìn vào mắt vợ?

Có lần, đi ngược một phụ nữ, ánh mắt chị nhìn cay đắng đến quặn lòng. Tôi tự hỏi, không biết chị có cái mai rùa rêu phủ nào để có thể chui vào,thụt đầu rụt cổ, ngủ một giấc thật say, cho qua đi những cơn bĩ cực. Những giấc ngủ yên trong cái mai rùa bé nhỏ cũ kỹ làm sống lại từng tế bào đã chết, làm tươi mới những cảm xúc đã hao mòn, làm dịu lại những vết chém, cho chị đủ thời gian để chán tới tận ót cái cảm giác chán trường, chìa cho chị một quãng lùi mà lấy đà đi tiếp. Bởi cái gì rơi thấu đáy sẽ lại trồi lên, nếu nó còn sống, phải không? Hay ngay cả chốn ẩn mình cũ kĩ bấp bênh ấy cũng bị lấy mất đi rồi. Cũng có thể, chị đã tự tay vứt nó đi, để trơ trọi cái tôi trần trụi khô khát giữa nắng chói trắng toát, giữa những vòng người hiếu kỳ bao quanh, chờ xem màn bi kịch. Sao họ chẳng thấy đau?

Thi thoảng, nhìn lại mình, bạn có thấy đau?

Phạm Việt Hà

Tháng 10 năm 2013

Advertisements

Gái Nam

Bạn tui gái Nam lấy chồng Bắc, bỏ cả quê nhà cha mẹ theo chồng ra Hà Nội. Ông chồng bạn tui tính trăng hoa. Đi tiếp khách về nồng nồng mùi men, hồng hồng mùi phấn. Cô bạn tui pha nước chanh cho chồng giải rượu, lấy khăn lạnh cho chồng lau mặt xong, mới thủ thỉ thế này:
“Mình à, hồi mình cưới nhau được khoảng dăm năm, em nghe kể vụ mấy ông ngoại tình, em nghĩ em sẽ tự tử mất nếu cưng làm vậy. Sau rồi lấy nhau được hơn chục năm, em lại nghĩ: chả việc gì phải tự tử vì chồng cặp với đứa khác (nếu có chuyện đó), đứa nào xí xớn với chồng em, em đánh tuốt xác nó ra rồi lôi cổ ông chồng về chứ bộ.
Giờ ở với nhau 20 năm rồi, chắc cưng chẳng nỡ ngoại tình. Chớ mà cưng dám, em đã chuẩn bị sẵn dây thừng với đòn ngang, đợi ngủ say mà trói lại, tẩn cho bét nhè chè đỗ đen ra, cái gì thừa em cắt hết rồi nhét vào chỗ thiếu. Cưng xem có đúng hôn?”

Giang hồ đồn đại, sau khi nghe vợ nói vậy, ông chồng tỉnh cả rượu, mặt tái mét, vội vàng đi thay quần áo, xuống bếp lau nhà!

Sợ chưa? Tui nghe nó kể mà còn hốt cả hền!

Mẹ

946585_10151482971123371_1449703050_n

Những điều tốt đẹp nhất trong con người chị em tôi đều đến từ mẹ. Có chút duyên nào đều là mẹ cho.

Mẹ hay cười, ít khóc. Mẹ cười mắt cười, khóe miệng cười và cả mái tóc cũng cười hiền dịu. Hồi chị em tôi còn nhỏ, mẹ hầu như không đánh con, và ít mắng, cứ hễ mắng con xong lại chui vào đâu đó khóc. Mẹ bảo, lời nói đọi máu, lời nói làm đau lâu hơn, sâu hơn bất cứ thứ gì. Nói những lời không nên nói, mẹ cũng thấy đau.

Mẹ đi, cái dáng béo lùn nhưng duyên dáng, đi nhanh mà không vội, bước đều và thư thái. Cái dáng ấy  đã đi qua hai phần ba cuộc đời toàn bão, những cơn bão sập nhà, nát tổ, thổi bay mỗi người mỗi ngả. Bà như chim mẹ, xòe cánh ủ con, bấm chân bám trụ kiên cường, lo cho từng đứa một. Những đứa con bị gió thổi đi xa, bà lần lượt tìm về, gây dựng, yêu thương, bảo bọc, bền bỉ từng ngày một, cho tới khi chúng trưởng thành vỗ cánh bay đi, để bà ở lại.

Mẹ tự chủ, sợ phiền con cháu, cả khi đã xế bóng tuổi già. Bà ở riêng, ốm đau tự đi khám,  tự lo toan vun vén, tự mình đối mặt những đêm trắng mất ngủ triền miên.  Tuần đều ba buổi sáng, bà đi làm kế toán không công cho hội người già, tổ chức văn nghệ cho các cụ, đưa các cụ đi chơi. Bà bận rộn, vui vẻ. Những nỗi buồn, lo toan của mẹ hiếm khi được nói thành lời.  Người nhà chỉ thấy bà cười, thấy bà cho đi, chẳng bao giờ đòi nhận lại.

Nhà có ba chị em. Chị tôi giống mẹ phần khí chất, trong cứng ngoài mềm, chu đáo, giỏi giang, biết lo cho mình, lo cho mẹ, cho cả các em. Chị thương mẹ, ngày ngày kiếm  cớ sang thăm, phân lịch cho bà chơi với cháu: trong tuần đón cháu nội, cuối tuần chiều cháu ngoại. Năm nào, chị cũng đưa mẹ đi chơi nơi này nơi khác, lo cho các em đỡ phần của mẹ. Em trai  tôi ít  nói, vụng nịnh, nó chỉ lẳng lặng mua nhà gần mẹ, quanh quẩn để bà yên tâm có cháu có con.

Tôi ở xa lơ xa lắc, bà ốm không nấu được miếng cháo, bà buồn nhiều lúc cũng chẳng hay. Những lúc vui nhất, tôi có chồng con bên cạnh. Cứ những lúc buồn, mới da diết nhớ mẹ. Những lúc đau đớn hay khó khăn nhất, tiếng kêu đầu tiên bật thành lời vẫn lại “Mẹ ơi!”. Thi thoảng, khi nản lòng trước những đổi thay, trắng đen, phiền muộn, nghĩ đến mẹ, những cơn bão bà đã đi qua, sóng dần lặng, lòng tôi dần bình thản.   Hóa ra mẹ không chỉ là mẹ, mẹ là sức mạnh bên trong, là mái âm vô hình bao bọc từng đứa con đã lớn.

Chị em tôi ở xa, nhưng cứ gặp nhau là nói chuyện bọn trẻ con và mẹ. Bọn trẻ được bà cưng, đứa nào cũng yêu bà như mẹ, lúc gần quấn quít, lúc xa nhớ nhung. Hóa ra mẹ không chỉ là mẹ của chị em tôi, còn là cây đèn tỏa sáng, là mẹ của các cháu bà.

Thi thoảng, thấy mình giàu có lắm, vì vẫn còn có mẹ!

Phạm Việt Hà

Tháng 10 năm 2013