Quên


dsc00087“Bỗng thấy mình chẳng nhớ nổi một con đường”- Thơ Phan Vũ

Thi thoảng, tôi nhận ra mình đã quên rất nhiều những thứ tưởng chẳng thể nào quên được: những lời nói từng làm tổn thương, hành xử bạc bẽo từng làm đau đớn, một vài khuôn mặt ám ảnh. Bẵng đi, một ngày nhận ra chúng chỉ còn là những vết sẹo mờ, đủ để nhắc về chuyện đã xảy ra nhưng không đủ để làm đau ai nữa. Lòng tôi nhẹ nhõm hơn nhiều, bởi những ngày buồn đã được bù đắp bằng rất nhiều ngày hạnh phúc, bởi tôi không còn kỳ vọng quá nhiều ở bản thân và người khác, bởi đã biết những gì mình đang có luôn là những gì mình xứng đáng, cả khi nhìn lại  cũng không còn dằn hắt bản thân hay oán trách người này người khác.

Tôi tự hỏi, có phải quên là cách tạo hóa giúp ta xóa cờ chơi lại, để con người có thể sống tiếp và duy trì hy vọng; hay quên, là thứ ta có được khi trưởng thành về tình cảm đủ để chấp nhận những gì đã qua thật sự đã trôi qua, ta có thể chọn gói chúng để vào một góc trái tim mình làm kỷ niệm hay vứt lại bước qua, đi tiếp chặng đường đang đi với trái tim tươi mới.

Có lần tôi sợ hãi “Mình có quên điều gì không được phép quên không nhỉ?” Hình như là có và nhiều. Chuyện tắt đèn tắt quạt, chìa khóa túi cặp, tôi quên không biết bao nhiêu lần, đến nỗi mỗi lần nhà mất chìa khóa đều lôi cổ tôi ra tra trước nhất. Thi thoảng bị  lừa, phát hiện ra mình ở trong môi trường sạch lâu quá, nên đã mất cả bản năng tự vệ, quên cả những điều sơ đẳng cần làm, đã hóa cả tin thái quá. Nhưng chắc chắn là tôi chưa từng quên những kỷ niệm đã có, núi rừng sông biển tôi đã đi qua, những bản nhạc ưa thích, bạn bè tôi yêu quý và cảm giác yên bình ấm áp họ mang lại cho tôi. Tôi chưa từng quên là mình có một gia đình, có con, có chồng, có cha có mẹ, những người ây luôn cần tôi như tôi cần họ, chưa từng quên rằng tôi phải sống đúng là tôi. Hình như  dù là vô thức hay cố ý, đầu óc ta  biết rõ trái tim coi trọng điều gì, muốn quên muốn nhớ điều gì và nó làm việc nó nên làm cho cơ thể, cho trái tim của nó.

Hôm vừa rồi đọc bài của Thảo Vân viết cho con khi biết cô có thể sẽ mất đi trí nhớ, tôi thực lòng tin điều cô nói, rằng cô sẽ không quên con mình, dù mọi thứ khác trên đời cô sẽ không còn nhớ được. Phụ nữ là những tạo vật đặc biệt có trái tim mạnh mẽ, nhất định trái tim cô sẽ làm cho trí óc ghi lại hình ảnh của con mình.

Cả tôi cũng sẽ thế, nếu ở trong hoàn cảnh của cô.

Phạm Việt Hà

Hà Nội tháng 7 năm 2014

Advertisements

Trụ cột thầm lặng

Đang cặm cụi chọn mua ít mận thì nghe một giọng nữ rất ngọt hỏi mua vải. Kỳ kèo giá lên giá xuống, ăn thử dăm quả vải ở mấy chùm khác nhau, người phụ nữ cuối cùng đồng ý mua chùm vải hai ký giá ba mươi sáu nghìn đồng của bà cụ bán rong.

–          Đây, ba nhăm nghìn đây, bà lồng hai cái túi vào nhé, không lại bục giữa đường.

–          Hai cân là ba sáu nghìn cô ạ.

–          Có nghìn bạc, tôi không có tiền lẻ đâu mà trả.

–          Cô không có tiền lẻ thì cứ đưa tiền chẵn, già trả lại.

Người phụ nữ xinh đẹp ném phịch túm vải xuống mẹt, ánh mắt quắc lên sắc lẹm, đôi môi tô đủ ba lớp son mọng như trái chín bỗng cong lên ngoa ngoắt.

–          Này nhá, trả bà túm vải thối. Có nghìn bạc lẻ mà cũng tiếc, mang về nhà mà ăn trừ cơm.

–          Cô đừng nói thế, túm vải già lãi có vài nghìn.

–          Tôi không mua nữa, trả bà.

–          Cô đã đồng ý mua cho già, thì phải mua. Cô vứt thế làm dập hàng của già, ai người ta mua nữa.

Mấy bà bán rau, chị bán đậu xúm vào. Họ đều đã nghe cuộc thoại, đều đang quan sát câu chuyện với vẻ khó chịu ra mặt. Người đàn bà có vẻ nao núng, chị rút thêm tờ bạc một nghìn ném xuống mẹt, xách túi vải quay gót, ngúng nguẩy bước đi vẻ bực mình, cái váy xòe bằng lụa cũng nhún nhẩy theo nhịp bước đỏng đảnh của chủ, ra cái điều đây thí cho lũ các người. Bà cụ thở dài, ngồi phịch xuống cái ghế đẩu, lẩm bẩm “Người đâu giàu mà rõ xấu nết!”

Người phụ nữ vừa bỏ đi là vợ mới của anh hàng xóm và nhà anh chị đúng là vừa giàu vừa sang vừa học thức theo đúng chuẩn xã hội đương thời. Tôi trả tiền rồi chào bà cụ, tủm tỉm cười nhớ câu thành ngữ “kẻ cắp gặp bà già”. Người phụ nữ vừa bỏ đi đã tự bán rẻ cam kết của mình để lấy một nghìn bạc lẻ, tự lộ bản chất văn hóa của mình bằng lời nói hạ tiện chua ngoa, rồi cuối cùng vì sợ vẫn phải làm việc mình chẳng muốn làm. Còn bà cụ bị coi là thất học kiếm sống nơi đầu đường cuối chợ vừa bán được hàng, kiên quyết từ chối không để kẻ khác bắt nạt hay phá vỡ cam kết, vừa giữ được thái độ đàng hoàng bình tĩnh khiến người khác phải trọng và người kia phải sợ.

Tôi biết kha khá những người sợ kẻ mạnh bao nhiêu thì tác oai tác quái với người yếu bấy nhiêu, ra vẻ học thức bao nhiêu thì kém cỏi hành xử văn hóa bấy nhiêu, hào nhoáng giàu sang bao nhiêu thì lại keo kiệt bẩn xấu bấy nhiêu. Tôi từng chứng kiến một người hễ bước vào hàng quán là cao giọng quát mắng nhân viên phục vụ, chê cái này hành tỏi cái kia, hễ gặp người nghèo là ra cái điều ta lắm tiền nhiều của  các ngươi chỉ là đất dưới chân ta. Tôi cũng biết những người mỗi lời nói đều ra vẻ ban ơn dạy dỗ, khi  người nghe đều đang lịch sự chịu đựng những sáo điều cũ rích mà họ rao giảng.  Họ tự xây cho mình những tầng ảo tưởng bằng bong bóng bảy màu, lớp này khoác nên lớp khác, tưởng người khác sẽ chỉ nhìn thấy mình lung linh như mình muốn. Họ tự cho rằng người khác đương nhiên phải kính trọng, phải phục vụ, phải đứng thấp hơn họ bởi họ thành đạt, giàu có, giỏi giang. Nhưng sự kính trọng hay yêu quý, là thứ mỗi người phải tự kiếm lấy từ người khác, từ chính bản thân mình, từng ngày từng hành động, cả lúc có người nhìn và cả lúc không.

Lại nhớ bạn kể chuyện chị đi nghe nhạc ở phòng trà. Ngồi ngay trước chị là hai phụ nữ trung niên ăn mặc trang điểm cực kỳ điệu đàng. Họ đến muộn còn lớn tiếng gây ồn ào. Trong lúc ca sĩ hát thì một chị lớn giọng giảng giải với người còn lại về âm nhạc. Họ nghe nhạc nhưng mắt không nhìn người hát, tay vuốt Iphone với Ipad không ngừng. Một người cứ chốc lại đứng lên chụp ảnh ca sĩ, rồi nhắn tin, gọi điện, rồi check in Facebook. Chị bảo, xã hội mình giờ kỳ cục thật, đánh đồng im lặng với không biết, ứng xử đúng mực với ngu dốt hèn kém, đánh đồng những kẻ che dấu sự tự ti bằng hùng hổ khoe mẽ với người sành điệu giỏi giang, nên mọi thứ cứ rối tung rối mù hết cả.

Tôi an ủi chị rằng, xã hội vẫn và sẽ luôn có vị giám đốc giàu có tìm cách bớt một nghìn bạc lẻ của bà cụ bán hàng rong, có những kẻ mạo danh và những người khùng khuỳnh đánh bóng để che giấu con người thật thiếu tự tin và tự trọng. Nhưng thật may mắn, cuộc đời vẫn còn khá nhiều người chọn sống giản dị, chọn lặng lẽ làm việc, lặng lẽ cống hiến, lặng lẽ giúp đỡ, cho đi và nhận lại đều trân trọng như nhau. Họ không đòi ai phải kính trọng hay thần tượng, họ sống như họ muốn và chọn, không quan trọng người khác nghĩ gì, họ chịu trách nhiệm với cuộc đời của họ, đón nhận cả thành công và khó khăn bằng thái độ bằng an. Họ tạo ra những người như họ, những người chia sẻ cùng giá trị, dù cách sống và lựa chọn khác nhau. Họ là những trụ cột thầm lặng,  làm việc, yêu thương, hàn gắn và kết nối. Chính họ, không phải ai khác, đang xây đắp, canh gác giữ gìn từng cuộc đời, gia đình,làng xóm, từng phố phường nơi họ sống. Và tôi mừng vì vẫn còn những người như bà cụ bán hàng rong tôi gặp, những người không bị  đồng bạc lẻ làm cho thành ra hèn kém, không để cuộc đời vùi dập phần bản thiện và tự tôn. Họ cũng là những trụ cột thầm lặng của tôi.

 

Phạm Việt Hà

Tháng 7 năm 2014