Người thầy tử tế

Lên trung học phổ thông, mình thi đỗ vào lớp chọn của trường gần nhà. Lớp đa phần là các bạn đã học lớp chọn hoặc trường chuyên từ bậc THCS, có cả một vài bạn là con của quan chức. Cô giáo chủ nhiệm lớp cũng là giáo viên dạy toán có vẻ không thích mình. Tập quân sự, mình không mượn được dép quai hậu để đi, cô không hỏi lý do mà mắng “Tôi nuôi ong tay áo, nuôi cáo trong nhà. Thế là điểm thi đua của cả lớp này bị trừ vì chỉ một mình cô.” Không đi học thêm, mình bị điểm kém, cuối tuần cô nhiếc trước lớp “Con mèo đẻ ra con mèo, con chó đẻ ra con chó. Chỉ có ông Víc-to Huy-Gô là con ông say rượu mà thành được nhà văn nổi tiếng. Con em dân ngõ chợ Khâm Thiên thì cũng chỉ đi bán rau thôi.” Bọn mình truyền nhau quyển nhật ký lớp để đọc vụng trong giờ Vật Lý, đến đúng mình thì bị thầy bắt và ghi sổ đầu bài. Giờ sinh hoạt lớp cô mắng “Cô tí tuổi đã trăng hoa, không hiểu sau này cô thành cái loại gì.” Mình sợ cô và tự ti đến nỗi mỗi lần cô gọi mình lên bảng là hai đầu gối run cầm cập, người bủn rủn không nói thành lời. Thế nên điểm kiểm tra miệng của mình thường rất kém, đành phải cố gỡ bằng điểm kiểm tra viết. Có thể cô đã quên từ lâu những điều cô đã nói, có thể cô không có ý xúc phạm học sinh mà chỉ nói ra cho bõ tức hay giải tỏa những ức chế mà cô phải chịu. Cũng có thể cô không biết, những điều cô từng nói và làm ám ảnh mình cho tới tận bây giờ.

May mắn,  mình có hai người thầy tuyệt vời, những người đã giúp mình giữ được niềm tin vào bản thân.

Thầy  Chăn dạy bọn mình môn tiếng Anh suốt ba năm. Thầy chưa từng hỏi hoàn cảnh nhà mình mà coi mình như một học sinh bình thường và mang cho mình sự ấm áp từ những niềm vui nho nhỏ một cách rất tự nhiên. Thầy khen mình là “từ điển di động” trước lớp, dạy mình về các loài hoa thầy trồng trên sân thượng, về những bông hồng quế đỏ thẫm như máu mọc từ những thân cây còi cọc đầy gai. Thầy bảo Ngọc, con gái thầy rủ mình đến nhà thầy học tiếng Anh rồi kèm mình học nâng cao miễn phí. Thầy trêu để cả hai đứa cười nghiêng ngả suốt những buổi học cùng thầy. Có lẽ thầy hiểu, vào giai đoạn đó thứ mình cần là chút động viên và những niềm vui nho nhỏ để có thể tin vào bản thân mà đi tiếp. Đến giờ, mỗi lần đến thăm thầy, mình vẫn thấy ấm áp và vui vẻ tự nhiên nguyên vẹn như xưa.

Cô giáo dạy văn của mình không khỏe lắm. Những hôm trời mưa chồng cô thường phải đèo cô đi làm vì cô không tự đạp xe đi nổi. Mùa đông, lớp mình thường đóng các cửa sổ thật kín trước giờ cô lên lớp vì cô không chịu được gió lùa. Thế nhưng cô có giọng nói rất vang và cách bình văn rất sắc. Những giờ văn của cô không khiến bọn mình mệt mỏi lê thê như nhiều lớp khác. Khi dạy, cô không còn là bà giáo sắp về hưu ốm yếu, mà đầy sinh khí và say mê. Cô Nhật không mấy khi phạt lớp mình dù bọn mình rất nghịch. Cô chỉ nhăn mày cằn nhằn nếu bọn mình nghịch quá, xong rồi lại tủm tỉm cười. Cô hình như nhớ rằng bọn mình vẫn chỉ là lũ trẻ con. Buổi học cuối cùng của lớp, một bạn viết lên bảng “ Cô ơi, ra trường chúng em sẽ nhớ cô nhiều lắm. Cô có nhớ chúng em không?”.  Cô vào lớp, lặng người giây lát rồi cầm phấn viết xuống dưới  “Cô cũng sẽ nhớ các em nhiều lắm! Cô sẽ không quên các em đâu.”

Có lẽ thầy Chăn và cô Nhật cũng đã quên những gì họ đã làm cho mình và rất nhiều học sinh khác. Họ yêu nghề dạy học và yêu học trò của mình một cách tự nhiên. Họ tin đó là điều đương nhiên mà một người thầy nên làm.

Mình từng đọc ở đâu đó rằng người dạy học không chỉ dạy, mà là người giúp bọn trẻ tin vào bản thân chúng và những điều tử tế bằng chính lòng tốt và sự tử tế của họ. Mình biết là làm được thế chẳng dễ dàng gì. Cả thầy Chăn và cô Nhật đều không giàu có về tiền bạc, đều sống giản dị tằn tiện.  Cũng không nhiều người thầy cô từng dạy quay lại tìm thầy cô để cảm ơn. Thứ họ được từ nghề dạy học không phải tiền bạc, thành công hay lòng biết ơn mà là những đứa trẻ lớn lên thành người tử tế.

Việt Hà

29 tháng 9 năm 2019

Những điều mẹ dặn

Genderchats

Công việc và tiền bạc

  1. Làm những công việc mà mình làm tốt, đừng tham những việc mà mình không giỏi, dù nó có hứa hẹn mang lại cho mình rất nhiều tiền.
  2. Làm việc gì cũng phải cố gắng hết sức, đã hết sức rồi, được đến đâu hài lòng đến đó.
  3. Luôn giữ cho mình năng lực kiếm ra tiền, luôn giữ cho mình đủ tiền để nuôi con.
  4. Đồng tiền kiếm được bằng công sức ở lại nhà mình lâu hơn.
  5. Cẩn trọng với những khoản chi tiêu lớn, thoải mái với những khoản chi tiêu nhỏ hàng ngày, nhưng đừng bao giờ lãng phí.
  6. Dùng tiền để giúp người, đừng dùng nó để hại người.

Gia đình

  1. Người trong nhà, chỉ nói chuyện tình cảm, không cãi nhau chuyện quan điểm, tiền bạc hay làm ăn.
  2. Người trong nhà, chỉ giúp nhau, không được tị nhau.

View original post 146 từ nữa

Tĩnh lặng

“Hai tiếng bình yên ai xin thì cho
Hiến thêm một đời
Một đời nổi bão có đôi lần thôi
Còn thì rất vui còn thì thắm tươi…” Bùi Quốc Bảo

 

Hôm nay Tết Trung Thu, là sinh nhật của mình tính theo Âm lịch. Mẹ bảo lúc mẹ sinh mình, gà gáy và trời vừa rạng sáng.

Tết Trung Thu này đặc biệt dẫu không có bánh dẻo bánh nướng, không bưởi không hồng, cũng  không nghe tiếng bọn trẻ phá cỗ rộn ràng trống đèn ngoài ngõ. Mình đón Tết Trung Thu  ở một nơi rất xa nhà, trong ngôi làng Kannawa nghi ngút hơi nước nóng. Làng nhỏ chỉ dăm chục nóc nhà với một ngôi chùa nâu cũng nhỏ ẩn mình trong bóng cây cổ thụ đầu làng, nhưng có đến hơn chục nhà tắm khoáng công cộng (onsen). Bước ra khỏi cửa nhà, quay phải quay trái đều là nhà tắm khoáng nóng, nước nóng phả lên từ con suối chạy xuyên qua làng, từ cống ngầm dưới đất, từ vòi xả nhiệt trên cao làm cả làng luôn chìm trong nghi ngút hơi nước nóng. Ngôi làng tám chín phần dân số là người già, chiều muộn các bà các ông khăn bông vắt vai, tay cầm chậu, tay cầm áo quần lững thững ra các onsen của làng đi tắm. Trên tường nhà tắm có ảnh và hướng dẫn cách dùng onsen theo kiểu địa phương cho khách ngoại quốc. Mình lặng lẽ tắm, quan sát và bắt chước các bà các cụ. Họ vừa tắm vừa khe khẽ trò chuyện với nhau. Giọng nói, nhịp điệu và cử chỉ của họ đều hết mực chậm rãi khoan hòa, mình cảm nhận được sự tĩnh lặng trong những cử chỉ và trao đổi ấy.

Đêm xuống, bọn mình đi bộ trong làng sau bữa tối, qua những ngôi nhà gỗ ấm ánh đèn vàng. Đèn đường cũng vẫn là đèn vàng kiểu cũ, chiếu ánh sáng ấm và không gắt xuống dọc những con đường đá nhỏ. Trời đen sẫm và trong khoe vầng trăng sáng tròn đêm rằm, thi thoảng những đám mây vây kín mặt trăng trong phút chốc rồi lại kéo nhau đi mất. Cả con đường tĩnh lặng, chỉ nghe tiếng guốc gỗ lạch cạch bọn mình đang bước và tiếng côn trùng rỉ rả từ các vệ cỏ và vườn hoa. Mùi lưu huỳnh từ hơi nước suối khoáng phả lên hơi nồng nhưng không khó chịu. Cả nhóm lặng lẽ bước, có lẽ ai cũng muốn được hưởng trọn vẹn sự tĩnh lặng của đêm, thứ đã lâu bọn mình thiếu khi sống trong thành phố quá đông người và quá nhiều âu lo mưu sinh.

Hôm nay sinh nhật mình, là Tết Trung Thu, cũng là ngày con trai tốt nghiệp đại học. Buổi sáng, cả nhà xúng xính áo quần đi dự lễ. Chiều về, bà chủ nhà đón ở cửa với một hộp bánh truyền thống và tờ giấy ghi “Chúc mừng cháu đã tốt nghiệp. Chúc cháu hạnh phúc! Bác sẽ cố hết sức để nói tiếng Anh nhiều hơn.” Tối nay, bọn mình ăn Tết Trung Thu bằng bánh ngọt Nhật. Lòng hiếu khách giản dị của bà chủ nhà làm cả nhóm xúc động. Ở nơi tĩnh lặng này, lòng người hình như cũng trong trẻo hơn, ít tính toán so đo hơn, quý người hơn.

 

Từ năm ngoái đến giờ, mình lu bù. Vừa phải học để thi lên bậc, vừa  phải học để thích ứng với yêu cầu thay đổi công việc, vừa hỗ trợ việc này việc nọ bên công ty. Nhiều lúc thấy mệt nhưng mình quả thật chưa từng thấy nản. Dẫu có vất vả nhưng những công việc mình làm đều là việc mình yêu thích, đều là công việc đúng sở trường, đều cho mình cơ hội để thành người tốt hơn, cơ hội được làm với những người mình có thể học hỏi rất nhiều.

Thường thì mình cố tách bạch cảm xúc và quan hệ cá nhân với công việc và các quan hệ công việc, cố không bị lôi vào những chuyện tranh khôn hay thị phi ở cơ quan. Thế mà mấy tuần trước, chẳng hiểu thế nào mà mất bình tĩnh đến nỗi to tiếng với một đồng nghiệp. Dẫu sai dẫu đúng thế nào, mình cũng đã không quản lý được cảm xúc của mình, đã đến lúc mình cần một khoảng lặng, cần được tách ra khỏi vòng xoay cuồn cuộn của công việc thị thành, được nhìn lại mình trong yên tĩnh giữa thiên nhiên, tìm lại cho mình chút tĩnh lặng nội tâm để cân bằng cuộc sống. Những khoảng lặng ấy, giúp mình giữ mình lại là mình.

Đêm Trung Thu này, mình có được sự tĩnh lặng mà mình mong có.

Việt Hà

Rằm Trung Thu 2019