Yêu và Trọng

Sáng đầu tuần, cô tạp vụ nghỉ ốm, thế là mất suất cà phê sáng. Cố nhịn, rồi không chịu nổi, tôi bỏ việc lượn ra đầu phố ngồi uống cà phê. Cạnh bàn, mấy chàng đang ngồi gác chân lên ghế tán chuyện:

Chàng già: – Mẹ, đang vui thì mày bỏ về.

Chàng trẻ: – Vợ em nó ốm nghén nằm bẹp. Em phải về xem nó ăn uống thế nào.

Chàng già:– Mày đúng là thằng núp váy vợ. Bảo nó mua phở về mà ăn. Mất mẹ nó một chân phỏm, vỡ cả trận.

Chàng béo: – Mày đội nó lên đầu thế, rồi có ngày nó vặt hết cả râu lẫn tóc mày đi.

Có cái gì đó quen quen trong cách những người đàn ông nói chuyện. Tôi chắc bạn đã từng nghe những cuộc đối thoại như thế cả trăm lần ở những bữa nhậu, ở quán bia hơi luôn chật cứng đàn ông sau giờ làm việc, ở bàn ăn trưa của dân văn phòng và cả ở phòng nước của những trường kỹ thuật.

Tôi nhớ lại bữa trưa đầy nước mắt của bạn tôi. Nàng ngồi ăn, mà nước mắt lã chã rơi xuống bát cháo còn đầy nhưng đã nguội. Người đàn bà trẻ xinh đẹp, giỏi giang và đoan trang mà tôi thầm ngưỡng mộ ấy đã luôn ngồi xuống để chồng mình đứng cao hơn, đã luôn bước lùi lại để chồng mình luôn nổi bật, đã vừa đánh răng vừa cọ toa lét buổi sáng, vừa lau bếp vừa cho hai đứa con mọn ăn mỗi buổi chiều về. Vậy mà cái mà nàng nhận được là sự lười biếng gia tăng của gã chồng, là việc hắn nghi ngờ mỗi khi vợ đi làm về trễ, là những lời nhiếc móc và sự hằn học, bởi trong sâu thẳm, hắn hiểu rằng hắn không xứng đáng với nàng. Và để vùi dập đi sự tự ti nội tại, để vuốt ve sĩ diện bên ngoài, hắn ra sức hành tỏi ra oai với vợ trước mặt người khác, ra sức ủ mưu vây hãm vợ trong nhà. Hắn nào hiểu được rằng quát tháo hay kiềm tỏa chỉ có thể làm bạn tôi đau khổ vì đã chọn nhầm người, không thể làm cho nàng ngừng xinh đẹp hay tỏa sáng, lại càng không làm nàng yêu hay trọng hắn hơn. Và rồi cốc nóng quá thì tay phải buông, đến con giun xéo mãi cũng phải quằn, nói gì đến vợ.

Tôi nhớ lại đêm tôi sinh con gái, máu chảy vọt thành dòng, nằm nghe máu thấm qua chiếu, nhỏ giọt xuống nền đá hoa bệnh viện. Chồng mua giấy bản, lót xuống dưới chiếu, bế vợ xuống lau rửa, rồi lại đặt vợ lên. Chồng tôi vốn xưa nay sợ máu, nhưng vẫn muốn tự mình chăm vợ đẻ. Vì điều ấy, tôi không thể nào mở miệng cãi hỗn với chồng suốt những năm sau, lại càng không dám kể lể công lao hay bì tị việc này việc nọ. Hóa ra, có những lúc người đàn ông tưởng mình mềm yếu nhất, là lúc họ làm người đàn bà yêu kính họ nhiều hơn cả.

Tôi đứng dậy, trả tiền, bước ra khỏi quán, không quên lườm mấy gã đàn ông một cái thật dài. Cậu chàng đang bị bạn mắng còn rất trẻ, nét mặt bối rối, ngượng ngập cười xí xóa như thể mình vừa làm một việc chẳng xứng đàn ông. Sao những người đàn ông kia lại coi cử chỉ chăm sóc bình thường với vợ như một hành vi mất mặt? Và bao lâu nữa, chàng trai trẻ nọ cũng sẽ trở thành một người như họ?

Nếu bạn là đàn ông và bạn đọc bài này, xin hiểu rằng đàn bà thực ra vô cùng đơn giản. Họ trọng chồng không phải bởi số tiền anh ta kiếm được, chiếc nhẫn hạt xoàn anh ta đã mua cho, hoặc anh ta oai phong hào nhoáng thế nào ngoài đường ngoài chợ, mà bởi việc anh đã bế vợ trên tay thế nào khi chị ốm, đã nằm nghe nàng luyên thuyên kể chuyện nhà-chuyện bếp-chuyện đời đến lúc tàn đêm ra sao, đã thức pha sữa thay bỉm cho con và chăm cha vợ ốm thế nào. Đàn bà không cần gì to tát, họ chỉ cần yêu thương và bản lĩnh. Yêu thương đủ để sưởi ấm họ. Bản lĩnh đủ để nhường nhịn, khoan dung thói đàn bà mà không sợ bị lấn át, đủ để làm những việc nhỏ nhặt cho họ mà chẳng sợ bạn bè khích bác, đủ để cho vợ đứng ngang mình trong nhà -ngoài ngõ. Bởi yêu và trọng của đàn bà thật ra rất gần nhau.

Phạm Việt Hà

Cuối tháng 3 năm 2012

Advertisements

Yêu thương

(Tặng những người đã dạy tôi học cách yêu thương)

Tối nay thể nào anh cũng về rất muộn.

Những lúc buồn, anh thường kiếm một chỗ khuất trong quán cà phê thật vắng hoặc ngồi lì ở văn phòng thật muộn. Anh muốn ở một mình, tự mình gặm nhấm cho hết nỗi buồn, tự mình an ủi, tự mình dàn hòa với bản thân, với cuộc đời và với những người đang không cư xử với anh hoặc người thân của anh cho công bằng như anh muốn. Và rồi cuối cùng, anh cũng sẽ đứng lên, về nhà với nó, để nó ôm anh thật chặt, áp mặt vào ngực anh. Và cả hai sẽ chẳng nói gì, bởi sự im lặng  có ý nghĩa nhiều hơn lời nói.

Gần mười một giờ đêm anh mới về, ủ rũ, chẳng đụng đũa mâm cơm phần sẵn. Nó dỗ con ngủ rồi quay ra ôm chồng, im lặng. Đôi khi, người làm ta buồn nhiều nhất không phải là người ta ghét, mà là người ta tin tưởng nhất. Và vì biết rằng ta tin yêu họ, mà họ nhận mọi thứ ta cho một cách mặc nhiên như phải thế, khi mà ta thầm mong mỏi là họ sẽ hiểu ta, và trân trọng lòng tin ta trao cho họ. Đôi khi, người ta dành lời ngọt ngào ở nơi khách khí, chỉ để lại thô lỗ, cắm cảu lại cho những người thân, bởi họ biết những người ấy vì yêu họ mà rồi sẽ bỏ qua. Nhiều khi, người ta đành hanh ở nhà nhưng dại hèn ngoài chợ bởi  người nhà ta vì thương mà nhường nhịn, chứ ra đường nào ai phải nhịn ai đâu. Anh thì thầm: “Anh thương em nhiều lắm!”

Hơn mười bẩy năm trước, anh đã từng nói cũng câu nói ấy, khi nó còn là cô gái trẻ buồn rầu. Anh yêu nó trước, làm bạn và rồi làm nó yêu anh lúc nào chẳng biết. Để một ngày, nó thèm chiều chiều được cùng anh vừa ăn cơm vừa tán nhảm, được ôm thật chặt và hít hà mùi khét nồng trên áo anh tới tận bình minh. Lần ấy, lúc nó thật buồn, anh đèo nó đi quanh thành phố và rồi anh bảo: “Anh thương em lắm. Mình cưới nhau em nhé!”. Ừ, yêu nhau là một lẽ, chắc gì yêu nhau mà đã biết thương nhau. Vì câu nói ấy của anh, bởi anh đã dạy nó nghĩa của hai chữ yêu thương, mà nó nguyện học để biết yêu thương anh đúng nghĩa.

Có bao lần nó tự hỏi: “Liệu ta có biết cách yêu thương?”

Có bao nhiêu ông bố bà mẹ vì hai chữ “yêu con” mà buông thả hay nuông chiều, bao che hay dung túng, ép buộc ha

y lèo lái cuộc đời của những đứa con?  Có bao nhiêu người đàn ông và đàn bà thề nguyện yêu đương, nhưng lại không giữ được tình yêu bởi chính họ đã không thể thương nhau như mong muốn? Có bao nhiêu tình thân đã bị phá vỡ bởi cách thể hiện của người này, lại chẳng như cách người kia mong đợi? Có bao nhiêu hành vi phản bội, đã được biện minh bởi hai chữ “vì yêu”?

Yêu thương, phải chăng là biết ngày ngày vun xới cho cây tình yêu đang có, chứ không chỉ hái quả, ngắt hoa mà nó sinh ra. Yêu thương, phải chăng là chấp nhận rằng người còn lại khác mình và cho người ấy quyền chọn sống theo cách người ấy muốn. Yêu thương, có phải là biết cho và nhận, và vì đã biết nên ta không hối hận, bởi đã cho đi rồi, sao lại kể lể công lao, sao còn mong ai kia ăn khế trả vàng. Yêu thương, chắc chắn là cảm thấy may mắn khi được ở bên người ta yêu, khi những người khác đã quay lưng rảo gót, và cũng có thể là biết lặng lẽ cầm tay người ta yêu dẫn bước những lúc lạc đường, mà không ra vẻ ta đây tỏ lối.

Nếu yêu thương là vậy, đâu dễ gì mà ta biết yêu nhau. Và nếu yêu thương là vậy, thì suốt cuộc đời này, ta chẳng thể ngừng học cách yêu nhau.

 

Phạm Việt Hà

Tháng 3 năm 2012